{"id":17616,"date":"2026-09-23T12:25:16","date_gmt":"2026-09-23T12:25:16","guid":{"rendered":"https:\/\/avukathht.com\/?p=17616"},"modified":"2026-09-23T12:25:19","modified_gmt":"2026-09-23T12:25:19","slug":"idari-yargi-vatandasi-mi-idareyi-mi-koruyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/2026\/09\/idari-yargi-vatandasi-mi-idareyi-mi-koruyor\/","title":{"rendered":"\u0130dari Yarg\u0131 Vatanda\u015f\u0131 m\u0131, \u0130dareyi mi Koruyor?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-dcc46b68\">\u0130dare hukuku; devlet kurumlar\u0131n\u0131n yetkilerini, vatanda\u015flarla ili\u015fkilerini ve idari i\u015flemlerin nas\u0131l denetlenece\u011fini d\u00fczenler. Temel amac\u0131, kamu hizmetlerinin d\u00fczenli y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini sa\u011flarken bireyi idarenin keyf\u00ee i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 korumakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-0fd3d462\">Ancak uygulamada \u015fu soru \u00f6nemini korumaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-4913c215\"><strong>\u0130dari yarg\u0131 vatanda\u015fa zaman\u0131nda ve etkili hukuki koruma sa\u011fl\u0131yor mu, yoksa baz\u0131 durumlarda idarenin i\u015flemlerine zaman ve hukukilik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc m\u00fc kazand\u0131r\u0131yor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-6462e94a\">Bu soru \u00f6zellikle iltica ve aile birle\u015fimi dosyalar\u0131nda \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6\u00e7 hukukunda uzun bekleme s\u00fcreleri yaln\u0131zca idari bir gecikme de\u011fildir. Bunlar aile hayat\u0131n\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimini ve insanlar\u0131n gelece\u011fini do\u011frudan etkileyen hak sorunlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-wd-title title wd-c9c6cb35\"><strong>Mahkemeye ba\u015fvuru hakk\u0131 tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-74e3f8ec\">Bir hukuk devletinde idarenin kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 mahkemeye ba\u015fvurulabilmesi temel bir g\u00fcvencedir. Fakat yaln\u0131zca dava a\u00e7ma hakk\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 yeterli de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-637aaf01\">Etkili hukuki korumadan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0130darenin kanuni s\u00fcreler i\u00e7inde karar vermesi,<\/li>\n\n\n\n<li>Mahkemeye eri\u015fimin kolay olmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Yarg\u0131laman\u0131n makul s\u00fcrede tamamlanmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130darenin gerek\u00e7elerinin ciddi bi\u00e7imde incelenmesi,<\/li>\n\n\n\n<li>Mahkeme kararlar\u0131n\u0131n zaman\u0131nda uygulanmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Ortaya \u00e7\u0131kan zarar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca giderilmesi<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-4f488488\">gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-e02ead6f\">Bir ki\u015fi \u00fc\u00e7 veya d\u00f6rt y\u0131l sonra davas\u0131n\u0131 kazansa bile bu s\u00fcre i\u00e7inde ailesinden ayr\u0131 kalm\u0131\u015fsa, \u00e7ocu\u011funun geli\u015fim d\u00f6nemini ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015fsa veya a\u011f\u0131r psikolojik zarar ya\u015fam\u0131\u015fsa ge\u00e7 verilen karar b\u00fct\u00fcn kay\u0131plar\u0131 ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-77474254\">Bu nedenle \u201cMahkemeye ba\u015fvurabilirsiniz\u201d cevab\u0131, idarenin zaman\u0131nda ve hukuka uygun karar verme sorumlulu\u011funun yerine ge\u00e7emez.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-wd-title title wd-b84f82c6\"><strong>G\u00f6\u00e7 hukukunda gecikmenin sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-7c193c96\">\u0130ltica ve aile birle\u015fimi dosyalar\u0131nda ge\u00e7en zaman tarafs\u0131z de\u011fildir. Uzun bekleme d\u00f6nemlerinde:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>E\u015fler ve \u00e7ocuklar birbirinden ayr\u0131 kal\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7ocuklar ailelerinden uzakta b\u00fcy\u00fcr.<\/li>\n\n\n\n<li>Aile ba\u011flar\u0131 ve psikolojik sa\u011fl\u0131k zarar g\u00f6rebilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Ba\u015fka \u00fclkelerde bekleyen aile \u00fcyeleri g\u00fcvenlik riski ya\u015fayabilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Belgelerin temini zamanla zorla\u015fabilir.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7ocu\u011fun ya\u015f\u0131 veya ailenin hukuki durumu de\u011fi\u015febilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Ba\u015fvurucular ekonomik ve sosyal belirsizlik i\u00e7inde kalabilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-ff84439e\">IND\u2019nin 3 \u015eubat 2026\u2019da yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 verilere g\u00f6re ilk iltica ba\u015fvurular\u0131ndaki ortalama bekleme s\u00fcresi 2025 y\u0131l\u0131nda 67 haftaya y\u00fckselmi\u015f ve 1 Ocak 2026 itibar\u0131yla 51.000\u2019den fazla ki\u015fi karar bekler h\u00e2le gelmi\u015ftir. \u00dcstelik ayn\u0131 d\u00f6nemde yeni iltica ba\u015fvurular\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 azalm\u0131\u015ft\u0131r.[1]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-9b29af2e\">Dan\u0131\u015ftay\u0131n Dan\u0131\u015fma B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn aktard\u0131\u011f\u0131 A\u011fustos 2025 verilerine g\u00f6re ise yakla\u015f\u0131k 34.690 ki\u015fi ilticaya ba\u011fl\u0131 aile birle\u015fimi, 23.170 ki\u015fi de A\u0130HS\u2019nin 8. maddesine dayal\u0131 aile birle\u015fimi karar\u0131 bekliyordu. Dosyalar\u0131n yaln\u0131zca yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 3\u2019\u00fcnde zaman\u0131nda karar verilebilmi\u015fti.[2]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-90bb0b21\">Kanuni s\u00fcreye uyulmamas\u0131 istisna olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p genel uygulamaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrse art\u0131k yaln\u0131zca personel veya kapasite sorunundan de\u011fil, sistemli bir hukuki koruma probleminden s\u00f6z edilmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-wd-title title wd-d5bffcbd\"><strong>\u0130darenin karar vermemesi de hak kayb\u0131 do\u011furur<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-c4b5609b\">\u0130dare a\u00e7\u0131k bir ret karar\u0131 verdi\u011finde ki\u015fi karar\u0131n gerek\u00e7elerini g\u00f6rebilir ve esasa ili\u015fkin dava a\u00e7abilir. \u0130dare uzun s\u00fcre hi\u00e7 karar vermedi\u011finde ise ki\u015fi belirsizlik i\u00e7erisinde kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-6ed64d01\">Ba\u015fvurucu bu durumda \u00f6nce idareyi karar vermeye \u00e7a\u011f\u0131rmak, ard\u0131ndan zaman\u0131nda karar verilmemesi nedeniyle ayr\u0131 bir dava a\u00e7mak zorunda kalabilir. Mahkeme idareye yeni bir s\u00fcre verse bile bu, ba\u015fvurunun esas\u0131 hakk\u0131nda karar verildi\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-d3bb332e\">B\u00f6ylece ki\u015fi iki ayr\u0131 m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0130darenin bir karar vermesini sa\u011flamak,<\/li>\n\n\n\n<li>Verilen karar olumsuzsa karar\u0131n esas\u0131na kar\u015f\u0131 dava a\u00e7mak.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-db5dfa6f\">Bu sistem \u00f6zellikle hukuki destek alma imk\u00e2n\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 ki\u015filer a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece y\u0131prat\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-wd-title title wd-ab695d6a\"><strong>Pilot aile birle\u015fimi dosyalar\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-d0d0e759\">IND, 12 Haziran 2026\u2019da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yeni aile birle\u015fimi kurallar\u0131n\u0131 \u00f6nce s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki pilot dosyada uygulamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Yeni kurallardan etkilenen di\u011fer baz\u0131 dosyalarda ise y\u00f6nlendirici mahkeme kararlar\u0131 beklenirken ge\u00e7ici olarak karar verilmemektedir.[3]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-06679d7d\">Bu y\u00f6ntemin amac\u0131, yeni kurallar\u0131n mahkemeler taraf\u0131ndan nas\u0131l yorumlanaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek ve daha sonra benzer dosyalarda ortak bir uygulama geli\u015ftirmek olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-804998fe\">Fakat y\u00f6ntem \u00f6nemli hukuki sorular do\u011furmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pilot dosyalar hangi \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re se\u00e7ilmektedir?<\/li>\n\n\n\n<li>Benzer durumdaki ki\u015filer neden farkl\u0131 zamanlarda karar almaktad\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>Pilot d\u0131\u015f\u0131nda kalan dosyalar ne kadar s\u00fcre bekletilecektir?<\/li>\n\n\n\n<li>Bekleme s\u00fcresinde aile hayat\u0131na verilen zarar nas\u0131l de\u011ferlendirilecektir?<\/li>\n\n\n\n<li>Pilot dosyalardan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar, \u015fartlar\u0131 farkl\u0131 olan b\u00fct\u00fcn ailelere uygulanacak m\u0131d\u0131r?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-96ceb787\">Hukuki belirsizli\u011fi olu\u015fturan devlet oldu\u011fu h\u00e2lde bunun b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ailelere y\u00fcklenmesi adil de\u011fildir. Pilot uygulaman\u0131n kabul edilebilir olabilmesi i\u00e7in dosya se\u00e7iminin \u015feffaf, bekleme s\u00fcresinin s\u0131n\u0131rl\u0131 ve uygulaman\u0131n etkili yarg\u0131sal denetime a\u00e7\u0131k olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-wd-title title wd-907954c3\"><strong>Dan\u0131\u015ftay\u0131n ele\u015ftiri ve m\u00fcdahaleleri<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-74e27f81\">Hollanda\u2019daki b\u00fct\u00fcn denetim kurumlar\u0131n\u0131n idarenin uygulamalar\u0131n\u0131 ko\u015fulsuz bi\u00e7imde destekledi\u011fini s\u00f6ylemek do\u011fru de\u011fildir. Dan\u0131\u015ftay\u0131n hem Dan\u0131\u015fma B\u00f6l\u00fcm\u00fc hem de \u0130dari Yarg\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7e\u015fitli dosyalarda h\u00fck\u00fbmetin ve IND\u2019nin uygulamalar\u0131na ele\u015ftiriler y\u00f6neltmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-4983e038\">Burada iki g\u00f6revi birbirinden ay\u0131rmak gerekir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dan\u0131\u015fma B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/strong>, kanun tekliflerini y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeden \u00f6nce hukuki kalite, uygulanabilirlik ve temel haklar y\u00f6n\u00fcnden de\u011ferlendirir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130dari Yarg\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/strong>, bireysel uyu\u015fmazl\u0131klarda en y\u00fcksek genel idari mahkeme olarak karar verir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-e59d01ed\">Dan\u0131\u015ftay\u0131n Dan\u0131\u015fma B\u00f6l\u00fcm\u00fc, AB G\u00f6\u00e7 ve \u0130ltica Pakt\u0131\u2019n\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin kanun teklifinde mevcut dosya y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131na ve yeni sistemin IND ile yarg\u0131 \u00fczerindeki etkisine dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. Dan\u0131\u015ftay ayr\u0131ca AB hukukunun baz\u0131 alanlarda ulusal tercih hakk\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan zorunlu tutulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.[2]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-4370b661\">Dan\u0131\u015ftay, iki stat\u00fcl\u00fc sisteme ili\u015fkin 10 \u015eubat 2025 tarihli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde aile birle\u015fimi ba\u015fvurular\u0131n\u0131n, ba\u015fvurunun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihte ge\u00e7erli olan kurallara g\u00f6re de\u011ferlendirilmesini tavsiye etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca di\u011fer dosyalarda yeni kurallar\u0131n derh\u00e2l uygulanmas\u0131 tercihinin yeniden de\u011ferlendirilmesini istemi\u015ftir.[4]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-ed728dc0\">\u0130dari Yarg\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc de bireysel aile birle\u015fimi davalar\u0131nda IND kararlar\u0131n\u0131 iptal edebilmektedir. \u00d6rne\u011fin 5 Haziran 2026 tarihli BRS.26.001227 say\u0131l\u0131 kararda Dan\u0131\u015ftay, bakan\u0131n karar\u0131n\u0131 iptal etmi\u015f ve ba\u015fvurunun ilticaya ba\u011fl\u0131 aile birle\u015fimi kapsam\u0131nda yeniden de\u011ferlendirilmesine karar vermi\u015ftir.[5]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-32f00e6e\">Dan\u0131\u015ftay, 3 Temmuz 2026 tarihli BRS.25.001301 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise aile ba\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde b\u00fct\u00fcn ilgili olay ve \u015fartlar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 ve ba\u015fvurucuya \u00f6zg\u00fc bireysel bir inceleme yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir. IND\u2019nin karar\u0131 iptal edilmi\u015ftir.[6]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-5e5d690e\">Bu \u00f6rnekler, Dan\u0131\u015ftay\u0131n her durumda idarenin karar\u0131n\u0131 onaylamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bununla birlikte as\u0131l mesele, bireysel kararlarda geli\u015ftirilen g\u00fcvencelerin IND\u2019nin genel uygulamas\u0131na ne kadar h\u0131zl\u0131 yans\u0131d\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-wd-title title wd-9b4f101c\"><strong>Ombudsmanlar\u0131n uyar\u0131lar\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-84d7bc95\">Nationale Ombudsman ve Kinderombudsman, 3 Mart 2026 tarihinde Senatoya g\u00f6nderdikleri ortak yaz\u0131da yeni iltica yasalar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanma bi\u00e7imini ele\u015ftirmi\u015ftir. Ombudsmanlar, yeni d\u00fczenlemelerin zaten bask\u0131 alt\u0131nda bulunan iltica sisteminde daha uzun bekleme s\u00fcrelerine ve uygulama sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-d61634a4\">Ayr\u0131ca IND hakk\u0131ndaki \u015fik\u00e2yetlerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn iltica ve aile birle\u015fimi ba\u015fvurular\u0131nda zaman\u0131nda karar verilmemesiyle ilgili oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. IND hakk\u0131ndaki \u015fik\u00e2yet say\u0131s\u0131n\u0131n 2023\u2019te 1.100\u2019\u00fc, 2024\u2019te 1.600\u2019\u00fc ge\u00e7ti\u011fi; 2025\u2019te ise yakla\u015f\u0131k 1.400 oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.[7]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-01ed8b4d\">Ombudsmanlar\u0131n uyar\u0131lar\u0131 \u00f6nemli bir noktaya i\u015faret etmektedir: Devletin g\u00f6revi yaln\u0131zca kanunu uygulamak de\u011fildir. Devlet ayn\u0131 zamanda \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir, insana sayg\u0131l\u0131 ve d\u00fczg\u00fcn i\u015fleyen bir kamu hizmeti sunmak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-09a9f968\">Ombudsman kararlar\u0131 mahkeme kararlar\u0131 gibi ba\u011flay\u0131c\u0131 de\u011fildir. Ancak idarenin iyi y\u00f6netim ilkelerine uyup uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetleyen \u00f6nemli ve ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011ferlendirmelerdir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-wd-title title wd-506bee9a\"><strong>Yerel mahkemelerin kararlar\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-42b993f8\">Yerel mahkemeler de IND\u2019nin uzun bekleme ve erteleme uygulamalar\u0131na s\u0131n\u0131r koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-d14b1408\">Lahey Mahkemesinin 11 Eyl\u00fcl 2026 tarihli, <strong>ECLI:NL:RBDHA:2026:26809<\/strong> say\u0131l\u0131 karar\u0131nda pilot dosyalarda yeni aile birle\u015fimi kurallar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi ve y\u00f6nlendirici bir karar beklenmesi gerek\u00e7esiyle ba\u015fka bir dosyan\u0131n bekletilmesi kabul edilmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-3af0c695\">Mahkeme, ba\u015fvurucunun daha \u00f6nce de zaman\u0131nda karar verilmemesi nedeniyle dava a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate alm\u0131\u015f; davay\u0131 hakl\u0131 bulmu\u015f ve bakana iki hafta i\u00e7inde karar verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmi\u015ftir.[8]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-26c95978\">Lahey Mahkemesinin 2024 tarihli ba\u015fka bir karar\u0131nda, idarenin daha \u00f6nce verilen mahkeme kararlar\u0131na ra\u011fmen aile birle\u015fimi ba\u015fvurusu hakk\u0131nda karar vermemesi ele\u015ftirilmi\u015ftir. Mahkeme, idari yarg\u0131c\u0131n etkili hukuki koruma sa\u011flayabilmesinin mahkeme kararlar\u0131n\u0131n idare taraf\u0131ndan uygulanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu; kararlara uyulmamas\u0131n\u0131n hukuk devletinin g\u00fcvenilirli\u011fini zedeledi\u011fini belirtmi\u015ftir.[9]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-1f6e65ca\">Bu kararlar, idari yarg\u0131n\u0131n gerekti\u011finde idarenin uygulamas\u0131na kar\u015f\u0131 ger\u00e7ek bir denetim sa\u011flayabilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Sorun, bu koruman\u0131n yaln\u0131zca dava a\u00e7abilen birka\u00e7 ki\u015fi i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 durumda bulunan herkes i\u00e7in zaman\u0131nda i\u015fletilmesidir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-wd-title title wd-cfd42ee0\"><strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in neler yap\u0131labilir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-830b6989\">Ele\u015ftirinin amac\u0131 yaln\u0131zca sistemin yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek de\u011fil, uygulanabilir \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirmek olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-wd-title title wd-8c76347e\"><strong>1. Karar s\u00fcreleri ger\u00e7ekten ba\u011flay\u0131c\u0131 olmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-dca3fb3c\">Kanuni s\u00fcrelerin s\u00fcrekli uzat\u0131lmas\u0131 veya uygulanmamas\u0131 normal kabul edilmemelidir. \u0130dare ancak ger\u00e7ekten istisnai ve dosyaya \u00f6zg\u00fc bir neden bulundu\u011funda ek s\u00fcre kullanabilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-1df6b059\">Genel i\u015f yo\u011funlu\u011fu ve personel eksikli\u011fi, y\u0131llarca devam eden gecikmenin s\u00fcrekli gerek\u00e7esi olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-wd-title title wd-9a9275cb\"><strong>2. S\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131n\u0131n otomatik sonucu bulunmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-3c7dfccb\">Ki\u015finin her defas\u0131nda ayr\u0131 bir dava a\u00e7mas\u0131 beklenmemelidir. Kanuni s\u00fcre a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dosya otomatik olarak \u00f6ncelikli h\u00e2le gelmeli,<\/li>\n\n\n\n<li>Ba\u015fvurucuya yeni ve kesin bir karar tarihi bildirilmeli,<\/li>\n\n\n\n<li>Ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim birimine bildirim yap\u0131lmal\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Tekrarlanan gecikmelerde etkili mali veya idari yapt\u0131r\u0131m uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-wd-title title wd-1e9da648\"><strong>3. Pilot uygulamalar a\u00e7\u0131k kurallara ba\u011flanmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-251a617c\">Pilot dosyalar\u0131n se\u00e7im \u00f6l\u00e7\u00fctleri yay\u0131mlanmal\u0131 ve farkl\u0131 aile durumlar\u0131n\u0131 temsil etmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Pilot uygulaman\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f tarihleri \u00f6nceden a\u00e7\u0131klanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-bf03cb6c\">Pilot d\u0131\u015f\u0131ndaki dosyalar belirsiz s\u00fcre bekletilmemeli ve pilot uygulama, idarenin kanuni karar s\u00fcrelerine uymamas\u0131n\u0131n genel gerek\u00e7esi h\u00e2line getirilmemelidir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-wd-title title wd-ad8ca366\"><strong>4. Hassas dosyalara \u00f6ncelik verilmelidir<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-a10722f2\">A\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f inceleme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>K\u00fc\u00e7\u00fck veya refakatsiz \u00e7ocuklar\u0131n bulundu\u011fu dosyalar,<\/li>\n\n\n\n<li>Ciddi hastal\u0131k veya engellilik durumu,<\/li>\n\n\n\n<li>Sava\u015f ya da g\u00fcvenlik riski alt\u0131nda bekleyen aile \u00fcyeleri,<\/li>\n\n\n\n<li>Uzun s\u00fcredir ayr\u0131 ya\u015fayan e\u015fler ve \u00e7ocuklar,<\/li>\n\n\n\n<li>Ya\u015f nedeniyle hakk\u0131n kaybedilme ihtimali,<\/li>\n\n\n\n<li>Daha \u00f6nce mahkeme taraf\u0131ndan karar verilmesi istenen dosyalar.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-2a5acb6b\">Bu \u00f6l\u00e7\u00fctler a\u00e7\u0131k ve herkes taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131labilir olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-wd-title title wd-fb5c9f56\"><strong>5. H\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yarg\u0131lama ve takip sistemi kurulmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-b94e3974\">Aile birle\u015fimi ve uzun s\u00fcre karars\u0131z b\u0131rak\u0131lan iltica ba\u015fvurular\u0131 i\u00e7in \u00f6zel ve h\u0131zl\u0131 bir yarg\u0131lama usul\u00fc olu\u015fturulabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-917eb4a7\">Mahkeme gerekli durumlarda:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>K\u0131sa ve kesin bir karar s\u00fcresi belirlemeli,<\/li>\n\n\n\n<li>Karar\u0131n uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 takip etmeli,<\/li>\n\n\n\n<li>Tekrarlanan gecikmelerde daha g\u00fc\u00e7l\u00fc yapt\u0131r\u0131m uygulamal\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Aile hayat\u0131nda olu\u015fabilecek geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez zarar\u0131 ayr\u0131ca de\u011ferlendirmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-wd-title title wd-81eae77f\"><strong>6. Ayn\u0131 durumdaki herkes karardan yararlanmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-9fffa3fd\">Bir mahkeme belirli bir IND uygulamas\u0131n\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 buldu\u011funda yaln\u0131zca dava a\u00e7an ki\u015finin dosyas\u0131 d\u00fczeltilmemelidir. IND ayn\u0131 hukuki ve maddi durumda bulunan di\u011fer dosyalar\u0131 da kendili\u011finden yeniden de\u011ferlendirmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-a5c9d9f9\">Bu y\u00f6ntem e\u015fitli\u011fi sa\u011flar ve ayn\u0131 konuda binlerce benzer dava a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-wd-title title wd-cd27a70c\"><strong>7. D\u00fczenli ve ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim yap\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-26e8fecc\">IND belirli aral\u0131klarla \u015fu bilgileri yay\u0131mlamal\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bekleyen dosya say\u0131s\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Ortalama ve en uzun bekleme s\u00fcreleri,<\/li>\n\n\n\n<li>Kanuni s\u00fcrede sonu\u00e7lanan dosyalar\u0131n oran\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Pilot kapsam\u0131nda ve pilot d\u0131\u015f\u0131nda bekleyen dosyalar,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7ocuklar\u0131n bulundu\u011fu dosyalar\u0131n say\u0131s\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Mahkeme kararlar\u0131n\u0131n uygulanma s\u00fcresi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-89e88adb\">Bu veriler parlamento, Dan\u0131\u015ftay, Ombudsman ve ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenli olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-wd-title title wd-a84ae733\"><strong>8. Yeni d\u00fczenlemeler i\u00e7in temel haklar de\u011ferlendirmesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-4550d4b7\">Her yeni g\u00f6\u00e7 d\u00fczenlemesi y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeden \u00f6nce yaln\u0131zca maliyet ve personel hesab\u0131 yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. D\u00fczenlemenin:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Aile hayat\u0131na,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131na,<\/li>\n\n\n\n<li>E\u015fitlik ilkesine,<\/li>\n\n\n\n<li>Bekleme s\u00fcrelerine,<\/li>\n\n\n\n<li>IND ve mahkemelerin i\u015f y\u00fck\u00fcne,<\/li>\n\n\n\n<li>Avrupa ve uluslararas\u0131 hukuktan do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-e74da2b9\">etkisi \u00f6nceden de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-5a027863\">Uygulanabilir olmayan bir kanunun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, daha sonra insanlar\u0131 y\u0131llarca mahkemelerde bekletmenin gerek\u00e7esi olamaz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-wd-title title wd-7ff685a5\"><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-87e2c1ef\">Dan\u0131\u015ftay\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f ve kararlar\u0131, Ombudsmanlar\u0131n uyar\u0131lar\u0131 ve yerel mahkemelerin h\u00fck\u00fcmleri, Hollanda\u2019daki sistemin tamamen denetimsiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu kurumlar farkl\u0131 dosyalarda idarenin kararlar\u0131n\u0131 iptal etmi\u015f, daha dikkatli bireysel inceleme istemi\u015f ve uzun bekleme s\u00fcrelerini ele\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-33b73a56\">Ancak esas sorun, bu karar ve uyar\u0131lar\u0131n genel uygulamay\u0131 ne kadar h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fidir. Bir mahkemenin tek bir dosyada IND\u2019yi karar vermeye zorlamas\u0131 \u00f6nemlidir. Fakat ayn\u0131 durumda bekleyen binlerce dosyan\u0131n sorunu devam ediyorsa yap\u0131sal \u00e7\u00f6z\u00fcm hen\u00fcz ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-02d82655\">\u0130dari yarg\u0131n\u0131n g\u00f6revi idarenin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getirmek de\u011fildir. Fakat idarenin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc ve uygulama g\u00fc\u00e7l\u00fcklerini s\u00fcrekli olarak bireyin temel haklar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koymak da do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-2beb7212\">\u00c7\u00f6z\u00fcm; ba\u011flay\u0131c\u0131 karar s\u00fcreleri, \u015feffaf pilot uygulamalar, hassas dosyalara \u00f6ncelik, h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yarg\u0131lama, etkili yapt\u0131r\u0131mlar, ayn\u0131 durumdaki dosyalar\u0131n topluca d\u00fczeltilmesi ve ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n birlikte uygulanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-6b8159e0\">As\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fct a\u00e7\u0131kt\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-3024c5ef\"><strong>Bir hukuk sisteminin ba\u015far\u0131s\u0131, ka\u00e7 farkl\u0131 ba\u015fvuru yolu olu\u015fturdu\u011fuyla de\u011fil, hak ihlalini ne kadar erken \u00f6nledi\u011fi ve meydana gelen zarar\u0131 ne kadar etkili giderdi\u011fiyle \u00f6l\u00e7\u00fclmelidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-wd-title title wd-bd887863\"><strong>Kaynaklar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-10882bc6\"><strong>[1] IND<\/strong>, \u201cIND-jaar\u00adcijfers 2025: minder aanvragen, lange wachttijden, hoge dwangsommen\u201d, 3 \u015eubat 2026.<br><a href=\"https:\/\/ind.nl\/nl\/nieuws\/ind-jaarcijfers-2025-minder-aanvragen-lange-wachttijden-hoge-dwangsommen\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">IND 2025 y\u0131l\u0131 verileri<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-4bcbf02c\"><strong>[2] Afdeling advisering van de Raad van State<\/strong>, <em>Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026<\/em>, g\u00f6r\u00fc\u015f no. W03.25.00165\/II.<br><a href=\"https:\/\/www.raadvanstate.nl\/@152148\/w03-25-00165-ii\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dan\u0131\u015ftay\u0131n AB G\u00f6\u00e7 ve \u0130ltica Pakt\u0131 uygulama yasas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-a3e37972\"><strong>[3] IND<\/strong>, \u201cIND toetst nieuwe nareisregels in de praktijk\u201d ve \u201cWanneer begint de IND met mijn nareisaanvraag?\u201d, Haziran\u2013A\u011fustos 2026.<br><a href=\"https:\/\/ind.nl\/nl\/nieuws\/ind-toetst-nieuwe-nareisregels-in-de-praktijk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">IND pilot uygulama a\u00e7\u0131klamas\u0131<br><\/a><a href=\"https:\/\/ind.nl\/nl\/asiel-en-nareis-het-migratiepact-en-andere-ontwikkelingen\/wanneer-begint-de-ind-met-mijn-nareisaanvraag\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">IND aile birle\u015fimi bekleme s\u00fcreleri a\u00e7\u0131klamas\u0131<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-51618882\"><strong>[4] Afdeling advisering van de Raad van State<\/strong>, <em>Wet invoering tweestatusstelsel<\/em>, g\u00f6r\u00fc\u015f no. W03.24.00362\/II, 10 \u015eubat 2025.<br><a href=\"https:\/\/www.raadvanstate.nl\/@147824\/w03-24-00362-ii\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dan\u0131\u015ftay\u0131n iki stat\u00fcl\u00fc sistem hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-6f95c8fb\"><strong>[5] Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State<\/strong>, BRS.26.001227, 5 Haziran 2026.<br><a href=\"https:\/\/www.raadvanstate.nl\/@158669\/brs-26-001227\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dan\u0131\u015ftay\u0131n 5 Haziran 2026 tarihli aile birle\u015fimi karar\u0131<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-34b7bb02\"><strong>[6] Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State<\/strong>, BRS.25.001301, 3 Temmuz 2026.<br><a href=\"https:\/\/www.raadvanstate.nl\/@159230\/brs-25-001301\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dan\u0131\u015ftay\u0131n 3 Temmuz 2026 tarihli aile birle\u015fimi karar\u0131<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-202bd191\"><strong>[7] Nationale Ombudsman ve Kinderombudsman<\/strong>, \u201cAsielwetten getuigen van onzorgvuldigheid en leiden tot langere wachttijden\u201d, belge no. 2026\/023, 3 Mart 2026.<br><a href=\"https:\/\/www.nationaleombudsman.nl\/publicaties\/brieven\/2026023\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ombudsmanlar\u0131n iltica yasalar\u0131 hakk\u0131ndaki ortak uyar\u0131s\u0131<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-e5438b0d\"><strong>[8] Rechtbank Den Haag<\/strong>, 11 Eyl\u00fcl 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:26809, dosya no. NL26.30481.<br><a href=\"https:\/\/uitspraken.rechtspraak.nl\/details?id=ECLI:NL:RBDHA:2026:26809\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Lahey Mahkemesinin pilot uygulama ve ge\u00e7 karar hakk\u0131ndaki karar\u0131<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-wd-paragraph wd-3f156d83\"><strong>[9] Rechtbank Den Haag<\/strong>, ECLI:NL:RBDHA:2024:13036.<br><a href=\"https:\/\/uitspraken.rechtspraak.nl\/details?id=ECLI:NL:RBDHA:2024:13036\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Mahkeme kararlar\u0131na uyulmamas\u0131n\u0131n hukuk devletine etkisi hakk\u0131ndaki karar<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":17617,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[81],"tags":[],"class_list":["post-17616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gocmen-gozuyle"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17616"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17618,"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17616\/revisions\/17618"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/avukathht.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}