GÖÇMENLERİN OLUMLU ROLÜ

Hollanda Ekonomisinde Göçmen ve Mülteci İş Gücünün Rolü ve Göç Azalmasının Olası Etkileri

1. Giriş

Hollanda, tarihsel olarak göçmen emeğine ve uluslararası iş gücüne dayalı bir ekonomik yapıya sahiptir. 1960’lardan itibaren “gastarbeider” (misafir işçi) sisteminden itibaren göçmen emeği, sanayi, lojistik, tarım ve bakım sektörlerinin sürdürülebilirliği açısından kritik rol oynamıştır. Günümüzde hem Avrupa içinden hem de dışından gelen göçmenler, ayrıca iltica eden mülteciler, Hollanda toplumunun ekonomik ve sosyal dokusunun ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir.

Ancak 2024 itibarıyla, hem ekonomik göçte hem de iltica başvurularında düşüş görülmektedir. Bu durum, gelecekte Hollanda’nın ihtiyaç duyduğu iş gücünü ve demografik dengeyi koruma kapasitesini tehdit etmektedir.

2. Demografik Etkiler: Yaşlanan Nüfus ve Mültecilerin Dengeleyici Rolü

Hollanda nüfusu 2024 itibarıyla yaklaşık 17,9 milyon kişidir (CBS, 2025). Nüfusun %16,2’si Hollanda dışında doğmuştur ve bu oran giderek artmaktadır.

Ortalama doğum oranı: 10,6 doğum / 1.000 kişi

Ölüm oranı: 9,7 ölüm / 1.000 kişi

Net göç oranı: yaklaşık 3 kişi / 1.000 nüfus (Migration Policy Institute, 2024)

Yaşlı nüfusun oranı hızla artmaktadır: 2025 itibarıyla Hollanda’da 65 yaş üstü nüfus, toplam nüfusun %21’ini oluşturmaktadır (CBS, 2025). Bu oran 2040’a kadar %27’ye yükselecektir.

2024 yılı boyunca ülkeye gelen toplam göçmen sayısı yaklaşık 316.000 kişi olmuştur. Bu, bir önceki yıla göre 19.000 kişilik bir azalmaya denk gelmektedir (CBS, 2025).

İltica eden mülteciler:

2024’te yaklaşık 32.000 kişi ilk kez sığınma başvurusunda bulunmuştur.

Bu, 2023’e kıyasla %16’lık bir düşüş anlamına gelir (CBS, Fewer asylum requests in 2024).

2023 itibarıyla Hollanda’da yaklaşık 237.000 kayıtlı mülteci bulunmaktadır (FRED, 2024).

Demografik açıdan göçmenler ve mülteciler, yaşlanan nüfusu dengeleyen genç bir taban sağlar. Göç akışının zayıflaması, uzun vadede emeklilik sisteminin finansmanında açıklar oluşturabilir.

3. Ekonomik Etkiler: İş Gücü Açığı, Üretkenlik ve Entegrasyon

Hollanda ekonomisinde göçmen emeği, özellikle tarım, lojistik, sağlık, bilişim ve teknik mesleklerde kritik önemdedir. CBS verilerine göre, 2024’te tarım ve gıda sektöründe çalışan işçilerin yaklaşık %30’u yabancı doğumludur.

Buna karşılık, yüksek nitelikli göçmen (knowledge migrant) sayısında ciddi düşüş gözlemlenmiştir:

2022: 26.250 kişi

2023: 21.500 kişi

( %18’lik bir düşüş (IamExpat, 2024)

Bu azalma, teknoloji ve araştırma sektörlerinde inovasyon kapasitesini olumsuz etkilemektedir.

Mülteciler açısından ise, iş gücüne katılım oranı entegrasyon düzeyine göre değişmektedir.

CBS’nin 2023 verilerine göre:

Hollandaca dil yeterliliği iyi olan göçmenlerde iş gücüne katılım oranı %69’dur.

Dil yetersizliği olanlarda bu oran %46’ya düşmektedir.

Bu veriler, mültecilerin iş gücüne dahil edilmesinin sadece istihdam değil, aynı zamanda dil, eğitim ve sosyal uyum politikalarına bağlı olduğunu göstermektedir.

4. İnovasyon, Bilim ve Eğitim Alanındaki Etkiler

Hollanda üniversiteleri, yüksek oranda uluslararası öğrenci ve akademisyen barındırmaktadır.

2024 itibarıyla ülkede okuyan uluslararası öğrenci sayısı 139.000 civarındadır (Nuffic, 2024). Bu öğrencilerin bir kısmı mezun olduktan sonra ülkede kalmakta ve teknoloji veya araştırma alanında çalışmaktadır.

Yüksek nitelikli göçmen sayısındaki azalma, bilimsel araştırma ve inovasyon ekosisteminde insan kaynağı sıkıntısına neden olabilir.

Ayrıca, mülteciler arasında üniversite mezunu olanların sayısı azımsanmayacak düzeydedir; entegrasyon politikaları bu potansiyelin değerlendirilebilmesini sağlayabilir.

5. Toplumsal ve Kültürel Etkiler

Göçmenler ve mülteciler, Hollanda şehirlerinin kültürel ve ekonomik dinamizmini beslemektedir.

Amsterdam, Rotterdam ve Eindhoven gibi kentlerde nüfusun %35’e yakını göçmen kökenlidir. Bu çokkültürlülük, hem sosyal hayatın hem de girişimcilik kültürünün temel unsurlarından biridir.

Ancak göç ve iltica akışındaki azalma, toplumsal çeşitliliğin zayıflamasına ve hizmetlerin sürdürülebilirliğinin bozulmasına neden olabilir.

Belediyelerin gelir kaynaklarının önemli bir kısmı, genç ve çalışan nüfusun yarattığı ekonomik hareketlilikten sağlanmaktadır. Bu taban daraldıkça, sosyal hizmetlerin finansmanı da zorlaşır.

6. Sonuç

Göçmenler ve mülteciler, Hollanda’nın ekonomik büyümesinin, sosyal refahının ve kültürel çeşitliliğinin temel taşıdır.

Rakamsal veriler açıkça göstermektedir ki:

Göçmen akışı azaldıkça iş gücü açığı büyümekte, üretkenlik azalmaktadır.

Mültecilerin entegrasyonu başarılı olursa, demografik denge ve vergi tabanı korunabilir.

Yüksek nitelikli göçmenlerin azalması, inovasyon ve Ar-Ge kapasitesini zayıflatmaktadır.

Toplumsal çeşitlilik, sadece kültürel değil ekonomik bir gerekliliktir.

Bu nedenle, Hollanda’nın uzun vadeli stratejilerinde hem göçmen emeğini hem de iltica eden mültecilerin entegrasyonunu kapsayan kapsayıcı ve sürdürülebilir göç politikaları geliştirilmelidir.

Göçmenleri “öteki” görmek yerine entegre olmalarının önü daha fazla açılmalıdır. Bunu yapmak ülke için daha faydalı bir kazanç olacaktir. 

Saygılarımızla. 

AvukatHHT DANIŞMANLIK 

 Kaynakça

1. CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek). “Population Dashboard.” https://www.cbs.nl/en-gb/visualisations/dashboard-population/origin

2. CBS. Fewer asylum requests and more following family members in 2024. February 2025.

3. CBS. Good command of Dutch enhances labour participation. November 2023.

4. CBS. Lower immigration in 2024, particularly among knowledge migrants. March 2025.

5. FRED Economic Data. Refugee population in the Netherlands (SMPOPREFGNLD). 2024.

6. Migration Policy Institute. Netherlands Country Resource Page. 2024.

7. Adviesraad Migratie (Advisory Council on Migration). Labour Migration as a Solution for Economy and Demographics. December 2023.

8. IamExpat. Netherlands sees 18% drop in skilled worker migration. 2024.

9. Nuffic. Incoming International Students in Dutch Higher Education 2024 Report.

10. Eurostat. Demographic Trends in the European Union. 2024.